
مقاله فنی
مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر؛ نقشه و سیمبندی MasterPact
آشنایی با اجزای مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر، عملکرد موتور و بوبینها، شماره ترمینالها، تفاوت سریهای MTZ و NW/NT و روشهای سیمبندی و عیبیابی آنها.
تیم فنی برق لئو
نویسندۀ تخصصی
تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۵/۸/۲۵
مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر وظیفه کنترل وصل و قطع کلید، شارژ فنر مکانیزم و ارسال اطلاعات وضعیت به سیستم کنترل را بر عهده دارد. در این مدار، تجهیزاتی مانند موتور شارژ فنر MCH، بوبین وصل XF، بوبین قطع MX و بوبین آندر ولتاژ MN در کنار کنتاکتهای کمکی استفاده میشوند.
شناخت عملکرد این تجهیزات و نحوه ارتباط آنها برای سیمبندی صحیح، راهاندازی و عیبیابی کلید هوایی ضروری است. البته نقشه مدار فرمان در کلید هوایی اشنایدر سری های MasterPact MTZ و NW/NT تفاوتهایی دارد و باید براساس مدل دقیق کلید و تجهیزات نصبشده بررسی شود.
مدار فرمان کلید هوایی چیست و چه وظیفهای دارد؟
مدار فرمان، بخش کنترلی کلید هوایی است که امکان مدیریت عملکرد کلید را از طریق فرمانهای الکتریکی فراهم میکند. برخلاف مدار قدرت که جریان اصلی مصرفکننده از آن عبور میکند، مدار فرمان وظیفه کنترل مکانیزم کلید و انتقال اطلاعات وضعیت آن را بر عهده دارد.
مهمترین وظایف مدار فرمان عبارتاند از:
-
شارژ فنر مکانیزم کلید برای آمادهسازی عملیات وصل
-
اجرای فرمان وصل از راه دور
-
اجرای فرمان قطع الکتریکی یا قطع در اثر افت ولتاژ
-
ارسال وضعیت قطع و وصل کلید به سیستم کنترل
-
اعلام وضعیت آمادهبودن کلید و شارژشدن فنر
ولتاژ مدار فرمان لزوماً با ولتاژ مدار قدرت یکسان نیست؛ به همین دلیل، هنگام انتخاب تجهیزات باید ولتاژ نامی هر وسیله بهصورت جداگانه بررسی شود. برای آشنایی بیشتر با ساختار، عملکرد و اجزای اصلی این تجهیز، میتوانید مقاله کلید هوایی چیست و چه کاربردی دارد؟ را نیز مطالعه کنید.
اجزای اصلی مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر
مدار فرمان کلید هوایی براساس نوع و امکانات کلید میتواند از چند تجهیز کنترلی تشکیل شود. مهمترین آنها عبارتاند از:
۱. موتور شارژ فنر MCH
موتور MCH وظیفه شارژ فنر مکانیزم کلید هوایی را بر عهده دارد. پس از اعمال ولتاژ مناسب، موتور مکانیزم را شارژ میکند تا کلید برای انجام فرمان وصل آماده شود.
مشخصات فنی موتور MCH در سریهای NW و NT:
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| ولتاژهای تغذیه AC | 48/60، 100/130، 200/250، 240/277، 380/415، 400/440 و 480 ولت |
| ولتاژهای تغذیه DC | 24/30، 48/60، 100/125 و 200/250 ولت |
| فرکانس | 50/60 هرتز |
| محدوده عملکرد ولتاژ | 0.85 تا 1.1 برابر ولتاژ نامی |
| توان مصرفی | 180VA |
| زمان شارژ حداکثری فنر در NW | 4 ثانیه |
| زمان شارژ حداکثری فنر در NT | 3 ثانیه |
| حداکثر تعداد سیکل کاری | 3 سیکل در دقیقه |
موتور شارژ فنر با بوبین وصل و قطع تفاوت دارد؛ MCH فقط مکانیزم را برای وصل آماده میکند و بهتنهایی فرمان وصل یا قطع را اجرا نمیکند.
۲. بوبین وصل XF
بوبین XF یا Closing Release برای اجرای فرمان وصل الکتریکی کلید هوایی استفاده میشود. با دریافت ولتاژ مناسب، این بوبین مکانیزم وصل را فعال میکند؛ البته انجام فرمان وصل به آمادهبودن مکانیزم و برقرار بودن شرایط مجاز وصل نیز وابسته است.
مشخصات عملکردی XF در سری MasterPact MTZ:
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| محدوده عملکرد ولتاژ | 0.85 تا 1.1 برابر ولتاژ نامی |
| توان مصرفی در حالت نگهدارنده | 4.5VA/W |
| توان لحظهای هنگام تحریک | 200VA/W |
| مدت تحریک لحظهای | 200 میلیثانیه |
| حداقل مدت پالس فرمان | 200 میلیثانیه |
زمان پاسخ بوبین با توجه به مدل کلید متفاوت است:
| سری کلید | زمان پاسخ تقریبی |
|---|---|
| MTZ1 | 55±10 میلیثانیه |
| MTZ2 | 70±10 میلیثانیه |
| MTZ3 | 80±10 میلیثانیه |
برای مثال، در نسخه 220 ولتی، محدوده عملکرد XF برابر با 187 تا 242 ولت خواهد بود.
۳. بوبین قطع MX
بوبین MX یا Shunt Release برای قطع الکتریکی کلید استفاده میشود. با اعمال ولتاژ مناسب به این بوبین، مکانیزم قطع فعال شده و کلید باز میشود. این فرمان میتواند از طریق مدار کنترل، رله حفاظتی یا سیستم اتوماسیون صادر شود.
مشخصات عملکردی MX در سری MasterPact MTZ:
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| محدوده عملکرد ولتاژ | 0.7 تا 1.1 برابر ولتاژ نامی |
| توان مصرفی در حالت نگهدارنده | 4.5VA/W |
| توان لحظهای هنگام تحریک | 200VA/W |
| مدت تحریک لحظهای | 200 میلیثانیه |
| زمان پاسخ تقریبی | 55±10 میلیثانیه |
| حداقل مدت پالس فرمان | 200 میلیثانیه |
بوبین MX برای اجرای فرمان قطع الکتریکی استفاده میشود و نباید آن را با بوبین آندر ولتاژ MN یکسان در نظر گرفت.
۴. بوبین آندر ولتاژ MN
بوبین MN یا Undervoltage Release برای کنترل وضعیت کلید براساس ولتاژ تغذیه طراحی شده است. در صورت افت ولتاژ از محدوده مجاز، این بوبین میتواند باعث قطع کلید شود. همچنین وجود این بوبین بر امکان انجام فرمان وصل تأثیر میگذارد.
مشخصات عملکردی MN در سری MasterPact MTZ:
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| محدوده عملکرد قطع | 0.35 تا 0.7 برابر ولتاژ نامی |
| حداقل ولتاژ مجاز برای وصل | 0.85 برابر ولتاژ نامی |
| توان مصرفی در حالت نگهدارنده | 4.5VA/W |
| توان لحظهای هنگام تحریک | 200VA/W |
| مدت تحریک لحظهای | 200 میلیثانیه |
برای مثال، در نسخه 220 ولتی، محدوده عملکرد قطع MN برابر با 77 تا 154 ولت است و حداقل ولتاژ لازم برای امکان وصل، 187 ولت خواهد بود.
۵. کنتاکتهای کمکی OF، SDE، PF و CH
کنتاکتهای کمکی اطلاعات وضعیت کلید را به مدار فرمان، تابلو کنترل یا سیستم اتوماسیون منتقل میکنند.
| کنتاکت | وظیفه |
|---|---|
| OF | اعلام وضعیت قطع یا وصل کلید |
| SDE | اعلام تریپ یا قطع ناشی از عملکرد حفاظتی |
| PF | اعلام آمادهبودن کلید برای وصل |
| CH | اعلام وضعیت شارژشدن فنر مکانیزم |
توجه داشته باشید که کنتاکت OF وضعیت مکانیکی کلید را اعلام میکند؛ درحالیکه SDE برای اعلام وضعیت تریپ حفاظتی کاربرد دارد. این دو سیگنال نباید بهجای یکدیگر استفاده شوند.
شماره ترمینالهای مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر
شماره ترمینالها برای سیمبندی صحیح موتور، بوبینها و کنتاکتهای کمکی اهمیت زیادی دارند. در مدلهای مختلف MasterPact، شمارهگذاری و آرایش تجهیزات ممکن است متفاوت باشد.
جدول زیر، ترمینالهای اصلی در نقشههای مربوط به MTZ1 و NW/NT را نشان میدهد:
| تجهیز | ترمینالها در MTZ1 | ترمینالها در NW/NT |
|---|---|---|
| موتور MCH | B1، B2، B3 | B1، B2، B3 |
| بوبین وصل XF | A1، A2، A3 | A1، A2، A3 |
| بوبین قطع MX1 | C1، C2، C3 | C1، C2، C3 |
| بوبین قطع دوم MX2 | وابسته به آرایش و پیکربندی | C11، C12، C13 |
| بوبین آندر ولتاژ MN | وابسته به آرایش و پیکربندی | D1، D2 |
| کنتاکت PF | 251، 252، 254 | 251، 252، 254 |
برای اطمینان از صحت اتصالات و بررسی جزئیات سیمبندی، میتوانید به راهنمای کاربری و نقشههای سیمبندی رسمی MasterPact MTZ و NW در وب سایت اشنایدر الکتریک مراجعه کنید. در این مستندات، نقشهها و اطلاعات فنی متناسب با سری و تجهیزات نصبشده ارائه شدهاند.
نکته مهم: این جدول جایگزین نقشه سیمبندی اختصاصی کلید نیست. وجود ترمینالها و نحوه استفاده از آنها به مدل، تعداد و نوع تجهیزات جانبی نصبشده بستگی دارد. در MTZ2 و MTZ3 نیز باید نقشه اختصاصی همان مدل بررسی شود.
در کنتاکتهای تبدیلی مانند OF، شمارههای 11، 12 و 14 نیز در برخی آرایشها بهترتیب برای مشترک، نرمال بسته و نرمال باز استفاده میشوند؛ اما پیش از اتصال باید نقشه همان کنتاکت بررسی شود.
نقشه مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر؛ سیمبندی مرحلهبهمرحله
نقشه مدار فرمان کلید هوایی باید بهگونهای طراحی شود که شارژ فنر، وصل، قطع و اعلام وضعیت کلید بهصورت هماهنگ انجام شوند. در این مدار، صرفاً اتصال منبع تغذیه به بوبینها کافی نیست؛ کنتاکتهای مجاز، وضعیت مکانیزم و اینترلاکهای الکتریکی نیز باید در مسیر فرمان در نظر گرفته شوند.
برای آموزش سیمبندی، مدار را به چهار بخش مستقل تقسیم میکنیم:
-
مدار شارژ موتور MCH
-
مدار فرمان وصل با بوبین XF
-
مدار فرمان قطع با بوبین MX
-
مدار افت ولتاژ MN و سیگنالهای وضعیت
توجه: نقشههای این بخش، منطق عملکرد مدار را توضیح میدهند. برای تبدیل آنها به نقشه اجرایی ترمینالبهترمینال، باید سری کلید، کد متعلقات و ولتاژ فرمان مشخص باشد. شماره ترمینالهای MTZ را نباید از روی نقشه NW/NT برداشت کرد.
۱. نقشه مدار شارژ موتور (MCH)
مدار MCH وظیفه تأمین انرژی موتور شارژ فنر را بر عهده دارد. با وصل منبع تغذیه، موتور شروع به کار میکند و پس از رسیدن مکانیزم به وضعیت شارژ کامل، کنتاکت محدودکننده داخلی موتور، تغذیه آن را قطع میکند.
در این مدار، کنتاکت CH برای اعلام وضعیت شارژ فنر استفاده میشود و میتواند در مدار فرمان یا سیستم مانیتورینگ به کار رود.
منطق عملکرد مدار:
-
با تأمین ولتاژ، موتور MCH فعال میشود.
-
فنر مکانیزم شارژ میشود.
-
پس از شارژ کامل، موتور به کمک مکانیزم داخلی متوقف میشود.
-
وضعیت کنتاکت CH تغییر میکند و سیگنال شارژ کامل در دسترس قرار میگیرد.
-
پس از مصرف انرژی فنر در عملکرد وصل، در صورت برقرار بودن تغذیه و شرایط مجاز، موتور دوباره فنر را شارژ میکند.
در خانواده NW/NT، زمان شارژ فنر طبق مشخصات کاتالوگ برای NW حداکثر ۴ ثانیه و برای NT حداکثر ۳ ثانیه است. این مقادیر برای طراحی توالی فرمان و زمان انتظار پیش از وصل اهمیت دارند؛ اما نباید بهعنوان زمان ثابت برای تمام شرایط بهرهبرداری در نظر گرفته شوند. برای تأمین این قطعه، میتوانید مشخصات و جزئیات خرید موتور کلید هوایی NT اشنایدر 47396 را در فروشگاه برق لئو بررسی کنید.
۲. نقشه مدار وصل از راه دور با بوبین XF
بوبین وصل XF با دریافت پالس فرمان، مکانیزم کلید را فعال میکند و باعث بستهشدن کنتاکتهای اصلی میشود. بااینحال، صدور فرمان وصل فقط زمانی مجاز است که کلید از نظر مکانیکی و الکتریکی آماده وصل باشد.
در مدار فرمان MTZ، یکی از نکات مهم طراحی، قرارگرفتن کنتاکت آمادهبهوصل PF در مسیر فرمان XF است. اگر XF بدون رعایت این شرط بهصورت دائم تغذیه شود، ممکن است فرمان وصل در زمان نامناسب صادر شود.
منطق پیشنهادی مدار وصل:
این دیاگرام، منطق عملکرد را نشان میدهد و شماره ترمینالهای اجرایی نیست.
پارامترهای مهم بوبین XF در MTZ:
|
پارامتر |
مقدار |
|---|---|
|
محدوده ولتاژ عملکرد |
۰٫۸۵ تا ۱٫۱ برابر Vn |
|
حداقل مدت پالس فرمان |
۲۰۰ میلیثانیه |
|
توان لحظه تحریک |
۲۰۰ VA/W |
|
مدت توان لحظه تحریک |
۲۰۰ میلیثانیه |
|
توان نگهدارنده |
۴٫۵ VA/W |
برای مثال، اگر ولتاژ نامی بوبین XF برابر ۲۲۰ ولت AC باشد، محدوده مجاز عملکرد آن بر اساس نسبت اعلامشده تقریباً ۱۸۷ تا ۲۴۲ ولت خواهد بود.
نکته طراحی: در MTZ، اگر کلید شارژ باشد اما PF وضعیت آمادهبهوصل را اعلام نکند، باید ابتدا علت آمادهنبودن کلید بررسی شود. فعالبودن MX، قطع تغذیه MN یا برقرارنبودن یکی از اینترلاکها میتواند مانع وصل شود.
۳. نقشه مدار قطع از راه دور با بوبین MX
بوبین قطع MX برای بازکردن کلید با فرمان الکتریکی استفاده میشود. فرمان میتواند از شستی OFF، رله حفاظتی، سیستم کنترل PLC یا مدار قطع اضطراری صادر شود.
در یک مدار ساده، کنتاکت فرمان در مسیر تغذیه بوبین MX قرار میگیرد. با بستهشدن کنتاکت فرمان، بوبین تحریک شده و مکانیزم قطع کلید فعال میشود.
منطق عملکرد مدار قطع:
منبع تغذیه فرمان
│
▼
فیوز حفاظتی
│
▼
شستی OFF
│
▼
کنتاکت رله حفاظتی
│
▼
بوبین MX
│
▼
برگشت منبع تغذیه
در این مدار، شستی OFF و کنتاکت رله حفاظتی میتوانند در مسیرهای فرمان مستقل یا مشترک قرار بگیرند؛ نحوه ترکیب آنها به فلسفه کنترلی تابلو بستگی دارد.
پارامترهای مهم MX در MTZ:
|
پارامتر |
مقدار |
|---|---|
|
محدوده ولتاژ عملکرد |
۰٫۷ تا ۱٫۱ برابر Vn |
|
توان لحظه تحریک |
۲۰۰ VA/W |
|
مدت توان لحظه تحریک |
۲۰۰ میلیثانیه |
|
توان نگهدارنده |
۴٫۵ VA/W |
نکته فنی: در مدلهای پایه MTZ، MX با دریافت فرمان قطع عمل میکند. در نسخههای Diagnostic & Communication، قابلیتهای تشخیصی و ارتباطی نیز به این عملکرد اضافه میشوند. بنابراین هنگام انتخاب بوبین باید علاوه بر ولتاژ، نوع نسخه و قابلیت ارتباطی آن نیز بررسی شود.
۴. نقشه مدار بوبین افت ولتاژ MN
بوبین MN برخلاف MX به فرمان لحظهای شستی نیاز ندارد؛ بلکه باید تغذیه آن در محدوده مجاز حفظ شود تا کلید امکان وصل و باقیماندن در وضعیت وصل را داشته باشد.
در صورت افت ولتاژ تغذیه MN به محدوده عملکرد، مکانیزم قطع فعال میشود. همچنین تا زمانی که ولتاژ تغذیه به سطح مجاز بازنگردد، امکان وصل مجدد کلید وجود نخواهد داشت.
منطق عملکرد مدار MN:
منبع تغذیه فرمان
│
▼
کنتاکت کنترل ولتاژ
│
▼
بوبین MN
│
▼
برگشت منبع تغذیه
│
▼
افت ولتاژ از حد مجاز
│
▼
تحریک مکانیزم قطع
│
▼
بازشدن کلید هوایی
در MTZ، آستانه عملکرد MN در محدوده ۳۵ تا ۷۰ درصد ولتاژ نامی قرار دارد و وصل کلید زمانی امکانپذیر است که ولتاژ بوبین به حداقل ۸۵ درصد ولتاژ نامی بازگردد.
برای نمونه، در بوبین MN با ولتاژ نامی ۲۲۰ ولت:
|
وضعیت |
ولتاژ |
|---|---|
|
۳۵٪ ولتاژ نامی |
۷۷ ولت |
|
۷۰٪ ولتاژ نامی |
۱۵۴ ولت |
|
۸۵٪ ولتاژ نامی |
۱۸۷ ولت |
این مقادیر حدود عملکرد هستند و نباید با یک نقطه قطع ثابت اشتباه گرفته شوند.
تفاوت کاربرد MN و MX در طراحی تابلو:
-
MX برای اجرای فرمان قطع صادرشده از یک تجهیز کنترلی یا حفاظتی استفاده میشود.
-
MN برای قطع کلید در صورت افت ولتاژ تغذیه خود و جلوگیری از وصل در شرایط ولتاژ نامناسب استفاده میشود.
۵. مدار سیگنال وضعیت کلید و چراغهای اعلام
پس از طراحی مدارهای شارژ، وصل و قطع، باید وضعیت کلید نیز به اپراتور یا سیستم کنترل منتقل شود. برای این منظور از کنتاکتهای کمکی استفاده میشود.
|
سیگنال |
کاربرد در مدار فرمان |
نمونه استفاده |
|---|---|---|
|
OF |
اعلام وضعیت باز یا بسته کلید |
چراغ سبز و قرمز وضعیت |
|
SDE |
اعلام تریپ حفاظتی |
چراغ خطا یا آلارم PLC |
|
PF |
اعلام آمادهبودن برای وصل |
مجازکردن فرمان ON |
|
CH |
اعلام شارژ کامل فنر |
چراغ Ready یا ورودی PLC |
در این بخش باید به تفاوت «کلید باز» و «کلید تریپشده» توجه کرد. برای مثال، اگر کلید در اثر فرمان OFF باز شود، الزاماً وضعیت SDE تغییر نمیکند؛ اما در تریپ حفاظتی، سیگنال SDE برای اعلام وقوع خطا به کار میرود.
جمعبندی مدارهای فرمان
|
مدار |
تجهیز اصلی |
وظیفه |
شرط مهم عملکرد |
|---|---|---|---|
|
شارژ فنر |
MCH |
ذخیره انرژی مکانیکی |
تغذیه مناسب موتور |
|
وصل |
XF |
بستن کنتاکتهای اصلی |
شارژ فنر و آمادهبودن کلید |
|
قطع |
MX |
بازکردن کلید با فرمان |
دریافت فرمان قطع |
|
افت ولتاژ |
MN |
قطع در شرایط افت ولتاژ |
حفظ ولتاژ در محدوده مجاز |
|
سیگنال وضعیت |
OF، SDE، PF، CH |
انتقال اطلاعات کلید |
اتصال صحیح کنتاکتهای کمکی |
نکته مهم برای نقشه اجرایی
اعداد و نسبتهای ولتاژ این بخش مربوط به مستندات خانواده MTZ هستند. برای NW و NT باید مقادیر و نقشههای همان خانواده بررسی شوند. همچنین این دیاگرامها نقشه عملکردیاند و جایگزین نقشه رسمی ترمینالبهترمینال نیستند.
اگر با مدارهای کنترلی تجهیزات صنعتی آشنایی دارید، مطالعه مقاله مدار فرمان کنتاکتور نیز میتواند به درک بهتر اصول فرماندهی الکتریکی و نحوه کنترل تجهیزات در تابلوهای برق کمک کند.
توالی عملکرد مدار فرمان کلید هوایی
عملکرد مدار فرمان را میتوان در چند مرحله خلاصه کرد:
-
شارژ فنر: پس از تأمین ولتاژ، موتور MCH فنر مکانیزم را شارژ میکند.
-
آمادهسازی برای وصل: پس از تکمیل شارژ و برقرار بودن شرایط مجاز، کلید آماده دریافت فرمان وصل خواهد بود.
-
فرمان وصل: با تحریک بوبین XF، مکانیزم وصل فعال میشود.
-
شارژ مجدد: پس از وصل کلید، موتور MCH در صورت نیاز فنر را برای عملکرد بعدی شارژ میکند.
-
فرمان قطع: با تحریک MX یا عملکرد MN در شرایط افت ولتاژ، مکانیزم قطع فعال میشود.
-
ارسال وضعیت: کنتاکتهای کمکی اطلاعات وضعیت کلید را به مدار کنترل منتقل میکنند.
زمان شارژ فنر به مدل کلید وابسته است؛ برای نمونه، در اطلاعات فنی موتورهای NW و NT بهترتیب حداکثر 4 و 3 ثانیه ذکر شده است. بنابراین، نباید یک زمان ثابت را برای تمام مدلهای MasterPact در نظر گرفت.
تفاوت مدار فرمان کلید هوایی MTZ و NW/NT
اگرچه عملکرد کلی تجهیزات کنترلی در سریهای مختلف مشابه است، شماره ترمینالها، ساختار لوازم جانبی و امکانات ارتباطی آنها میتواند متفاوت باشد.
| ویژگی | MasterPact MTZ | MasterPact NW/NT |
|---|---|---|
| موتور شارژ فنر | MCH | MCH |
| بوبین وصل | XF | XF |
| بوبین قطع | MX | MX |
| بوبین آندر ولتاژ | MN | MN |
| کنتاکتهای کمکی | OF، SDE، PF و سایر تجهیزات متناسب با پیکربندی | OF، SDE، PF و سایر تجهیزات متناسب با پیکربندی |
| نقشه ترمینالها | متناسب با مدل MTZ | متناسب با مدل NW یا NT |
سه نکته مهم در تفاوت این سریها:
-
زمان شارژ فنر: در اطلاعات فنی موتورهای NW و NT، زمان شارژ حداکثری بهترتیب 4 و 3 ثانیه است؛ این مقادیر را نباید به تمام مدلهای کلید هوایی MTZ تعمیم داد.
-
سیگنال آمادگی وصل: کنتاکت PF برای اعلام آمادهبودن کلید استفاده میشود، اما شرایط دقیق فعالشدن آن باید از مستندات همان سری بررسی شود.
-
ارتباطات و کنترل: امکانات ارتباطی و کنترل از راه دور در مدلها و پیکربندیهای مختلف یکسان نیست و به تجهیزات نصبشده بستگی دارد.
اگر قصد دارید علاوه بر تفاوت مدار فرمان، ویژگیها و تفاوتهای فنی دو سری NW و NT را نیز بررسی کنید، مقاله مقایسه کلید هوایی اشنایدر NW و NT میتواند به انتخاب دقیقتر مدل مناسب کمک کند.
مدار فرمان چنجاور و اینترلاک دو کلید
در سیستم چنجاور، دو کلید هوایی برای جابهجایی بین دو منبع تغذیه، مانند برق شهر و ژنراتور، استفاده میشوند. برای جلوگیری از اتصال همزمان دو منبع، باید بین فرمانهای وصل کلیدها اینترلاک الکتریکی یا مکانیکی در نظر گرفته شود.
در این مدار، کنتاکت کمکی وضعیت هر کلید در مسیر فرمان وصل کلید دیگر قرار میگیرد؛ بهطوریکه تا زمانی که کلید اول وصل است، فرمان وصل کلید دوم صادر نشود. اینترلاک مکانیکی نیز بهعنوان یک لایه حفاظتی مستقل، از وصل همزمان دو کلید جلوگیری میکند.
نکته: نوع اینترلاک و سیمبندی آن به آرایش چنجاور، مدل کلید و تجهیزات جانبی نصبشده بستگی دارد. برای طراحی نهایی باید نقشه رسمی سازنده و شرایط بهرهبرداری سیستم بررسی شود.
عیبیابی مشکلات رایج مدار فرمان کلید هوایی
در صورت عمل نکردن کلید هوایی اشنایدر، پیش از بررسی مکانیزم اصلی باید تغذیه و مدار فرمان کنترل شود. برخی از مشکلات رایج عبارتاند از:
| مشکل | علت احتمالی |
|---|---|
| فنر شارژ نمیشود | قطع بودن تغذیه موتور MCH یا خرابی آن |
| کلید با فرمان ریموت وصل نمیشود | آماده نبودن مکانیزم، فعال بودن اینترلاک یا ایراد بوبین XF |
| کلید با فرمان قطع عمل نمیکند | ایراد در مسیر فرمان یا بوبین MX |
| کلید پس از افت ولتاژ قطع میشود | فعال شدن بوبین آندر ولتاژ MN |
| فرمان وصل صادر میشود اما کلید وصل نمیشود | آماده نبودن شرایط وصل یا وجود فرمان قطع فعال |
برای بررسی مشکل شارژ نشدن فنر، ابتدا موتور شارژ را کنترل کنید. در صورت نیاز به تعویض، میتوانید مشخصات و مدلهای موتور کلید هوایی NW اشنایدر را بررسی کنید.
اگر مشکل از فرمان وصل یا قطع باشد، باید ولتاژ تغذیه بوبینها، اتصالات و وضعیت کنتاکتهای کمکی بررسی شود. در این مرحله، مراجعه به بخش شماره ترمینالهای مدار فرمان و نقشه رسمی همان مدل اهمیت زیادی دارد.
نکته عیبیابی: پیش از تعویض تجهیزات، ولتاژ تغذیه، اتصالات ترمینالها و وضعیت کنتاکتهای کمکی را بررسی کنید. شماره ترمینالها و آرایش تجهیزات در سریهای MTZ و NW/NT ممکن است متفاوت باشد.
هشدار ایمنی: بررسی و تست مدار فرمان باید توسط فرد متخصص و با رعایت دستورالعمل ایمنی انجام شود.
نکات ایمنی در سیمبندی مدار فرمان کلید هوایی
هنگام نصب و سیمبندی مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر، رعایت چند نکته ضروری است:
-
ولتاژ تغذیه: ولتاژ بوبینهای XF، MX و MN و موتور MCH باید با ولتاژ منبع تغذیه مطابقت داشته باشد.
-
شماره ترمینالها: اتصالات باید براساس نقشه رسمی همان مدل و تجهیزات جانبی نصبشده انجام شوند.
-
اینترلاک: در مدارهای چنجاور، عملکرد صحیح اینترلاک الکتریکی و مکانیکی باید بررسی شود.
-
تست عملکرد: پس از سیمبندی، فرمانهای وصل، قطع، شارژ فنر و سیگنالهای وضعیت بهصورت کنترلشده آزمایش شوند.
هشدار: سیمبندی یا تغییر اتصالات مدار فرمان در حالت برقدار میتواند خطر برقگرفتگی و آسیب به تجهیزات را به همراه داشته باشد. تمام مراحل باید توسط تکنسین متخصص و مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود.
جمعبندی مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر
مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر با استفاده از تجهیزاتی مانند موتور شارژ فنر MCH، بوبین وصل XF، بوبین قطع MX و بوبین آندر ولتاژ MN، امکان کنترل و پایش عملکرد کلید را فراهم میکند. آشنایی با وظیفه هر تجهیز، شماره ترمینالها و نحوه ارتباط کنتاکتهای کمکی، برای طراحی و عیبیابی صحیح این مدار ضروری است.
از آنجا که ساختار مدار فرمان در سریهای MasterPact MTZ و NW/NT تفاوتهایی دارد، انتخاب تجهیزات و سیمبندی باید براساس مدل دقیق کلید و نقشه رسمی اشنایدر انجام شود.
اگر برای انتخاب یا تأمین تجهیزات جانبی به راهنمایی نیاز دارید، میتوانید محصولات موجود در دستهبندی کلید هوایی اشنایدر را بررسی کنید یا برای دریافت مشاوره فنی با کارشناسان برق لئو در ارتباط باشید.
سؤالات متداول مدار فرمان کلید هوایی اشنایدر
۱. موتور MCH در مدار فرمان کلید هوایی چه وظیفهای دارد؟
موتور MCH وظیفه شارژ فنر مکانیزم کلید را بر عهده دارد تا کلید برای انجام فرمان وصل آماده شود.
۲. تفاوت بوبین MX و MN چیست؟
بوبین MX با دریافت فرمان الکتریکی باعث قطع کلید میشود؛ اما MN در صورت افت ولتاژ تغذیه، فرمان قطع را اجرا میکند.
۳. چرا کلید هوایی با فرمان ریموت وصل نمیشود؟
آماده نبودن فنر، فعال بودن اینترلاک، وجود فرمان قطع یا نرسیدن ولتاژ مناسب به بوبین XF از علتهای احتمالی هستند.
۴. کنتاکت PF در مدار فرمان کلید هوایی چه کاربردی دارد؟
کنتاکت PF وضعیت آمادهبودن کلید برای وصل را به مدار کنترل اعلام میکند.
۵. آیا نقشه مدار فرمان کلید هوایی MTZ و NW یکسان است؟
خیر. شماره ترمینالها و آرایش برخی تجهیزات در این سریها متفاوت است و باید از نقشه رسمی همان مدل استفاده کرد.
نوشتهشده توسط
تیم فنی برق لئو



